Ισπανοί και Ιταλοί θα ήθελαν να είναι φούσκα που θα σκάσει η Premier League, αλλά οι αριθμοί εδώ και μια δεκαετία τους διαψεύδουν διαρκώς!

Γράφει ο Χρήστος Σωτηρακόπουλος

Η χρονιά έκλεισε με τις ομάδες της πρώτης κατηγορίας να έχουν ξοδέψει περίπου 3,5 δισεκατομμύρια λίρες σε μεταγραφές — νέο ρεκόρ για δεύτερο διαδοχικό καλοκαίρι. Από αυτές, σχεδόν 1,6–1,7 δισ. λίρες κινήθηκαν εντός του νησιού: παίκτες που την περασμένη σεζόν ανήκαν σε συλλόγους της Premier League (μαζί και οι υποβιβασμένοι, Γουεστ Χαμ Γουλβς και Μπερνλι άλλαξαν φανέλα χωρίς το έμβασμα να φύγει στο εξωτερικό.

Πέρσι το αντίστοιχο νούμερο ήταν ήδη 1,2 δισ. Φέτος ανέβηκε κατά μισό δισεκατομμύριο. Αυτό είναι το πραγματικό σχήμα της αγοράς.

Όχι μια φούσκα που περιμένει να τιναχτεί. Ένα κλειστό κύκλωμα με ολοένα μεγαλύτερη ρευστότητα.

Επτά από τις δέκα ακριβότερες μεταγραφές της Ευρώπης το καλοκαίρι ήταν αγγλική ομάδα που αγόραζε από αγγλική ομάδα. Η λίστα μιλάει μόνη της:

•  Έντσο Φερνάντες: Τσέλσι → Μάντσεστερ Σίτι, 125 εκατ. λίρες (ισοφάριση βρετανικού ρεκόρ).

•  Μόργκαν Ρότζερς: Άστον Βίλα → Τσέλσι, 117 εκατ. (ρεκόρ για Βρετανό παίκτη).

•  Έλιοτ Άντερσον: Νότιγχαμ Φόρεστ → Μάντσεστερ Σίτι, 116 εκατ.

•  Σάντρο Τονάλι: Νιούκαστλ → Τότεναμ, 92,5 εκατ. συν 7,5 εκατ. μπόνους (πακέτο έως 100 εκατ.).

•  Ματέους Φερνάντες: Γουέστ Χαμ → Τότεναμ, 85 εκατ.

•  Σαβίνιο: Μάντσεστερ Σίτι → Τότεναμ, 75 εκατ. συν έως 10 εκατ. μπόνους.

•  Μπρούνο Γκιμαράες: Νιούκαστλ → Άρσεναλ, 75 εκατ.

•  Νικολάς Τζάκσον: Τσέλσι → Άστον Βίλα, 65 εκατ.

•  Ιλιμάν Ντιάι: Έβερτον → Μάντσεστερ Σίτι, 60 εκατ. αρχικά (έως 65).

Η Σίτι ξόδεψε πάνω από 240 εκατομμύρια μόνο στους Άντερσον και Φερνάντες. Η Τότεναμ έριξε σχεδόν 185 εκατομμύρια σε Τονάλι και Φερνάντες, και άλλα έως 85 στον Σαβίνιο.

Το πιο καθαρό παράδειγμα ότι τα εννιαψήφια ποσά δεν είναι απαραίτητα τρέλα είναι ο Έντσο Φερνάντες. Η Τσέλσι τον απέκτησε από την Μπενφίκα τον Ιανουάριο του 2023 για περίπου 107 εκατ. λίρες μετά το παγκόσμιο κύπελλο του Κατάρ εκεί όπου  είχε γίνει παγκόσμιος πρωταθλητής. 

Τέσσερις σεζόν μετά, τον πούλησε στη Σίτι για 125 εκατ. Κέρδος κοντά στα 18 εκατομμύρια, χωρίς να μετρήσουμε τα χρόνια που φόρεσε τη φανέλα, τους τίτλους και το ότι στο ίδιο καλοκαίρι η Τσέλσι εισέπραξε συνολικά πάνω από 380–400 εκατομμύρια από πωλήσεις. Στο καθαρό ισοζύγιο του παραθύρου βγήκε σχεδόν ισοσκελισμένη, με ορισμένους υπολογισμούς να τη δείχνουν και κερδοφόρα κατά περίπου 30 εκατ. 

Η Βίλα έκανε κάτι αντίστοιχο. Πούλησε τον Ρότζερς 117 εκατ. (τον είχε πάρει από τη Μίντλεσμπρο το 2024 για αρχικό τίμημα 8 εκατ.) και συνολικά εισέπραξε πάνω από 300 εκατ. στο παράθυρο. Η Νιούκαστλ αποκόμισε βαριά «πακέτα» από Τονάλι και Γκιμαράες και ξόδεψε ξανά μέσα στην ίδια αγορά. Το χρήμα δεν εξαφανίστηκε. Γύρισε.

Αυτός είναι ο μηχανισμός που πολλοί στο εξωτερικό αρνούνται να δουν όταν μιλούν για «φούσκα». Στην Ισπανία και την Ιταλία οι αρθρογράφοι χαϊδεύουν αυτιά όταν γράφουν ότι η Premier League θα σκάσει. Στην πράξη, η αγγλική κατηγορία ξόδεψε μόνη της περισσότερα απ’ όσα La Liga, Bundesliga, Serie A και Ligue 1 μαζί στο καθαρό ισοζύγιο — και ένα μεγάλο κομμάτι αυτών των επιταγών κατέληξε σε άλλους αγγλικούς λογαριασμούς.

Το 2018–2020 ένας παίκτης των 60–80 εκατομμυρίων ήταν το ταβάνι της «μεγάλης» μεταγραφής. Σήμερα τα 80–100 εκατομμύρια, είναι το νέο φυσιολογικό για διεθνή που ήδη παίζει στην Premier League. Δεν πρόκειται για μαγεία. Είναι πληθωρισμός εσόδων.

Κάθε σύλλογος της κατηγορίας εισπράττει πλέον μια θέση-ανεξάρτητη βάση κοντά στα 100 εκατ. λίρες από την κεντρική διανομή (εγχώρια και διεθνή τηλεοπτικά δικαιώματα συν εμπορικά πακέτα της λίγκας), πριν μπουν τα merit payments και τα facility fees. Οι πρωταθλητές πλησιάζουν τα 200 εκατ. μόνο από αυτή τη στρόφιγγα. Από πάνω έρχονται εισιτήρια, χορηγοί, νέες κερκίδες και — από φέτος ακόμη πιο έντονα — τα αυξημένα έσοδα των διοργανώσεων της UEFA. 

Όταν η εγγύηση μιας μέσης ομάδας είναι τριψήφια σε εκατομμύρια λίρες τον χρόνο, μια μεταγραφή 80 εκατ. δεν είναι στοίχημα επιβίωσης. Είναι απόσβεση. Γι’ αυτό 14 από τις 20 ομάδες ξόδεψαν πάνω από 100 εκατ. το καλοκαίρι. Γι’ αυτό έξι ξεπέρασαν τα 200. Γι’ αυτό η Σίτι έφτασε τις 458 εκατ. σε ένα παράθυρο — ρεκόρ συλλόγου στην ιστορία της λίγκας — και ταυτόχρονα εισέπραξε περίπου 300 εκατ. από δικές της πωλήσεις. 

Ακόμη και οι νεοφώτιστοι κινήθηκαν σαν ομάδες με κεφάλαιο, όχι σαν... φιλοξενούμενοι. Ίπσουιτς, Κόβεντρι και Χαλ ξόδεψαν μαζί πάνω από 400 εκατ. Το πάτωμα της κατηγορίας ανέβηκε. Αυτό δεν είναι σύμπτωμα κατάρρευσης. Είναι σύμπτωμα βάθους

Έχω γράψει και το 2016 και το 2021 σε αυτή εδώ τη στήλη άρθρα επιχειρηματολογώντας πως οι πομφολυγίες των Ισπανών για φούσκα προϋποθέτει, ότι οι τιμές έχουν αποκοπεί από τα έσοδα. 

Μου κάνει ιδιαίτερη εντύπωση που άνθρωποι θεωρητικά υψηλού επιπέδου στις ισπανικές εφημερίδες, βαρύγδουπα ονόματα, διευθυντές και αρχισυντάκτες αγνοούν το γεγονός αυτό. Τελευταία φορά ασχολήθηκα με αυτό το θέμα το 2023 και έλεγα πως θα ήταν φούσκα εάν δεν υπήρχαν τα υπόλοιπα νούμερα πίσω απ' τις τρελές μεταγραφές και τα έσοδα τα δικαιώματα που να δικαιολογούν τα έξοδα! 

Τα νούμερα του 2026 με δικαιώνουν απόλυτα! Οι ομάδες που έχουν ανοιχτά υπόλοιπα στις τράπεζες έχουν πλέον καλύτερα γήπεδα, σταθερότερη τηλεοπτική ροή, περισσότερους χορηγούς και — το πιο υποτιμημένο περιουσιακό στοιχείο — το σήμα τους. Όταν χρειάζεται, υπάρχει και η προσωπική περιουσία των ιδιοκτητών. Κυρίως όμως υπάρχει μια εσωτερική αγορά που λειτουργεί ως ασφαλιστική δικλείδα: αν δεν σε πάρει η Σίτι, μπορεί να σε πάρει η Τσέλσι. Αν δεν σε πάρει η Τσέλσι, μπορεί να σε πάρει η Τότεναμ. Το χρήμα μένει πλέον και στο νησί. Ναι, υπερτιμημένη αξιολόγηση ωστόσο η αγορά κρίνεται από την προσφορά και την ζήτηση σε όλη την Δυτική κοινωνία.

Πάνω από 1,6 δισεκατομμύριο λίρες έμειναν φέτος στην Αγγλία μόνο από τις ενδοκατηγοριακές μεταγραφές. Μαζί με όσα εισέρρευσαν από πωλήσεις σε Championship και στο εξωτερικό, οι σύλλογοι της Premier League ανακύκλωσαν ένα ποσό που πριν από μια δεκαετία ήταν ολόκληρος ο τζίρος του καλοκαιριού. Το 2016 το σύνολο των δαπανών της κατηγορίας ήταν 1,19 δισ. Τώρα μόνο οι εσωτερικές μετακινήσεις το ξεπερνούν. 

Η Premier League δεν είναι άτρωτη. Οι κανονισμοί κόστους ρόστερ μπορούν να κόψουν ρυθμό σε μια επόμενη σεζόν. Μια ύφεση στα διεθνή δικαιώματα θα άλλαζε την κλίμακα. Τίποτα από αυτά δεν φαίνεται στον ορίζοντα του 2026. Αντίθετα τα τηλεοπτικά τα επόμενα χρόνια ολοένα και περισσότερο θα ανεβαίνουν διότι είναι αυτό που θέλουν τα κανάλια και οι πλατφόρμες και αποθήκες και από το παγκόσμιο κύπελλο με βάση την μέση τηλεθέαση παγκοσμίως ότι παραμένει ασύγκριτα του υπ' αριθμόν ένα asset για την τηλεόραση! 

Αυτό που φαίνεται είναι μια λίγκα που αγοράζει τον εαυτό της σε όλο και υψηλότερες τιμές, επειδή μπορεί να τις πληρώσει και επειδή ο αγοραστής κάθεται δύο ώρες με το τρένο από τον πωλητή.

Όσο αυτό ισχύει, τα 100 εκατομμύρια δεν είναι παραλήρημα. Είναι η ισοτιμία της εποχής. Και όσο οι επιταγές συνεχίζουν να εκδίδονται από ένα αγγλικό ταμείο προς ένα άλλο αγγλικό ταμείο, το αφήγημα της φούσκας θα παραμένει αυτό που ήταν και την προηγούμενη δεκαετία: περισσότερο ευχή όσων έμειναν πίσω, παρά πρόβλεψη. Ας κοιτάξουν λοιπόν κυρίως στην Ιταλία να φτιάξουν το προϊόν τους και πάψουν να φωνάζουν "λύκος λύκος λύκος" διαρκώς για την Premier League και ότι είναι φούσκα που θα σκάσει. Δεν πρόκειται, οπότε ας το πάρουν απόφαση!